Mövlana Cəlaləddin Rumi və Şəms Təbrizi

İlahi eşqla dolub-daşan, haqiqat günaşi Şəms Tabrizi.

Bir yerda dayanmayıb, çox yerlar gazdiyi üçün ona Şəmsi-pərəndə, yani uçan Şəms deyirdilar. O da Mövlana kimi, böyük bir Haqq aşiqi idi. O da çoxlu ölkalar gazmiş, çoxlu alim va şeyxlar görmüşdü. Lakin özünün ifada etdiyi kimi, heç bi-rinda axtardığını tapmamışdı.

Daima «Allahım! Örtülü dostlarından birini mana göstar!» deya dua edardi.

Yuxusunda da ona istadiyinin Anadolu ölkasinda Bahaad-din Valadin oğlu Mövlana Calaladdin Rumi olduğu ilham edilmişdi.

Nahayat, bir gün Mövlana talabalari ila Salcuqilar karvansa-rayının onundan keçirdi. Qapının önünda o vaxta qadar heç görmadiyi, qiyafasindan yad olduğu bilinan bir adamı görür va salam verib yoluna davam edir. Mövlana öz-özüna «O, yad adama banzayir. Burada bela bir şaxsi heç vaxt görmamişam. Na qadar da nurlu üzü var» deya düşünarkan birdan atının yüyanini bir alin tutduğunu görür. Mövlana «Buyurun!» deyir. O şaxs da:

-Bir sualim var. Muhammad böyükdür, yoxsa Bayazid Bistami?

– Muhammad.

-Yaxşi, bas na üçün Muhammad «Ya Rabb! Biz Sani layiqi ila tanıya bilmadik» dediyi halda, Bayazid Bistami «Manim şanım na ucadır!» demişdir?

Mövlana darhal bela cavab verir:

-Bayazidin qalbi o qadar geniş olmadığı üçün İlahi feyzlara dözmayib tacalli ila dolub-daşdı. Muhammadin qalbi bir darya idi ki, ona na qadar İlahi eşq tacalli etsa da, onu öz içina alar, ahata edardi. Hatta daha çox istayib «Ya Rabb! Verdiyin bu nematlari daha da artır» deyardi.

Bu cavab qarşısında heyrata düşan Şəms Tabrizi «Allah!» deyarak özündan gedir. Mövlana darhal atından enarak Şəmsi qucaqlayır.

Belaca bir-birini axtaran iki İlahi aşiq, iki qütb, iki mana danizi, iki nur qovuşur.

Mövlananın oğlu Sultan Valad bela ravayat edir:

– Gözlanilmadan Şəms galib atamla görüşdü. Atamın köl-gasi onun nurundan yox oldu. Şəms Tabrizi atama maşuqluq halından, inca biliklardan bahs edir, atam da bunları böyük bir şövq içinda dinlayirdi. Əvvallar hamı atama tabe olardı, indi isa atam Şəmsa tabe idi.

Şəms Mövlanaya ayna oldu. Mövlana da Şəmsin aynasında gördüyü öz gözalliyina aşiq oldu. Mövlana bir eşq şarabı, Şəms da ona bir qadah oldu. Bir sözla, Şəms Mövlananın içinda ataş yandırdı, lakin qarşısında ela bir alov püskürdü ki, alovundan özü da yandı.

Şəmsin cazibasi Mövlananı ela bürümüşdü ki, na mascida xütba oxumağa gedir, na madrasada dars verir, na da digar insanlara vaxt ayıra bilirdi.

Bazi insanlar bu iki məşuqun söhbatlarindaki sirri dark etmakda aciz olduqları üçün şayialar yaymağa başladılar. Şəms haqqında münasib olmayan sözlar söylanmaya başlandı. Deyirdilar ki, «bu şaxs Konyaya galandan sonra Mövlana bizdan tamamila uzaqlaşdı. Onun na haqqı var ki, Mövlananı bizim alimizdan alsın?».

Aradan bir müddat keçdi. Bu söz-söhbatlar daha da yayılmağa va şiddatlanmaya başladı. Şəms Mövlananın talabalarina onu görmaya izin vermadikda isa hadisalar daha da kaskinlaşdi.

Bir gün Vazir Nüsraddin öz sarayında bütün alim va tasavvuf ahlini bir marasima toplamışdı. Mövlana ila Şəms da oraya galmişdilar. Orada çıxış edan har bir alim ya keçmiş alimlarin sözünü, ya da övliyalardan bir karamat danışırdı.

Onlara diqqatla qulaq asan Şəms doza bilmayib dedi:

– Na vaxta qadar başqalarının sözü ila zaman keçiracaksiniz? Na vaxt«qalbim Rabbimdan ravayat etdi» deyacaksiniz? Na üçün başqalarının asası ila gazirsiniz? Haradadır sizin sözlariniz? Haradadır sizin asarlariniz? Sizin öz qalbinizin sözü yoxdurmu?

Bu hadisa onların qısqanclığını bir az da artırdı.

Hadisalarin carayanından Şəms Konyada qala bilmayacayini anladı. 1246-cı ilda Şəms gözlanilmadan çıxıb getdi.

Şəmsin ayrılığından darin iztiraba düşan Mövlana onun ayrılıq hasrati va mahabbati ila yanıb-qovrularaq qasidalar söy-layirdi:

«Ey könlümdaki nur, gal!

Ey qalbda arzu olunan, gal!

Ey sevgi va samimiyyatimi isbat edan, gal!..

San uzaq va yaxm olanda günaş kimisan,

Ey uzaqdakılara yaxm olan, gal!».

«Ondan bir işara bildirana, ondan bir şey söylayana müjda olaraq canımı veraram» deyirdi.

Belaca aylar keçdi. Fitna ortadan qalxdı. Şəmsla düşmançilik edanlar peşman olaraq Mövlananın yanına galib üzr istadilar. Muhammad axlaqı ila axlaqlanan Mövlana da onları bağışladı. Muhammad da Taifda ona aziyyat veranlari afv etmişdi. Mövlana da oğlu Sultan Valadi Şama göndarmaya qarar verir.

Sultan Valad iyirmi nafarlik adamla yola çıxır. Şam şaharina galib Şəmsi tapir. Ondan sonra baş veran hadisalari, Mövlananın onu Konyaya davat etdiyini, ham da bu fitnani töradanlarin tövba etdiklarini va Mövlanadan üzr istadiklarini söylayir.

Şəms «Galmayimiz üçün peyğambar axlaqlı Mövlananın davati biza yetarlidir» deyir.

Belalikla, Şəms Tabrizi Konyaya getmaya qarar verir. Bir neça gündan sonra yola çıxırlar. Sultan Valad Şəms Tabrizini atına mindirib özü da onun arxasınca piyada gedir. Şəms Tabrizi Sultan Valadin ata minmasi üçün na qadar İsrar etsa da, o:

-Sultanın yanında xidmatçisinin ata minmasi düzgün olmaz. Biz xidmatçilarin ağalarının arxasınca getmaklarinin lazım olduğunu öyrandik, – deyarak ata minmir.

Konyaya yaxınlaşanda Sultan Valad Mövlanaya bir nafarla xabar göndarir ki, Şəms Tabrizi galir. Mövlana alinda nayi var idisa, bu xabari gatiran müjdaçiya verir. Bununla da kifayatlanmayib yanındakılara «bizim daha nayimiz varsa verin» deyir va böyük bir sevine içinda dostunu qarşılamağa çıxır.

1247-ci ilda bu iki dost yenidan görüşür va Mövlananın madrasasina galirlar. Orada bir kanara çakilib darin söhbatlara başlayırlar. Lakin yena da fitnalar qaynamağa başlayır.

Mövlana qapısından içari girmayanlarin qısqanc harakatlarindan, dedi-qodularından narahat olan Şəms Sultan Valada bela deyir:

-Görürsanmi, haqqımda neca da sui-zann edirlar. Yena mani Mövlanadan ayırmaq istayirlar. Amma bu dafa ela gedacayam, heç kas harada olduğumu bilmayacak. Mani axtarıb tapmaqda aciz qalacaqlar. Belaca illar keçacak, heç kas manim izimi, tozumu bela görmayacak.

Günlarin bir günü Şəms gözlanilmadan yoxa çıxır.

Mövlana Şəmsi çox axtarır. Onu tapmaq üçün iki dafa Şam şaharina gedir. 2 il onu axtarır.

Bir gün bir nafar ona «Şəmsi gördüm» deyir. Mövlana alin-da olanları ona verir. Onu tanıyan bir şaxs da «O, Şəmsi görmadi, yalan söylayir» deyinca Mövlana:

-Ona verdiklarim Şəmsin yalan xabarinin müjdasi üçün idi. Onun haqiqi xabarini gatirana canımı fada edaram, – deya cavab verir.

Advertisements
freelgbt tərəfindən Yaradıcılıq kateqoriyasında dərc edildi

Bir cavab yazın

Sistemə daxil olmaq üçün məlumatlarınızı daxil edin və ya ikonlardan birinə tıklayın:

WordPress.com Loqosu

WordPress.com hesabınızdan istifadə edərək şərh edirsinz. Çıxış / Dəyişdir )

Twitter rəsmi

Twitter hesabınızdan istifadə edərək şərh edirsinz. Çıxış / Dəyişdir )

Facebook fotosu

Facebook hesabınızdan istifadə edərək şərh edirsinz. Çıxış / Dəyişdir )

Google+ foto

Google+ hesabınızdan istifadə edərək şərh edirsinz. Çıxış / Dəyişdir )

%s qoşulma